عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤١ - اول نقد و نسيه

ترجمه:

چهاردهم خيار تفليس‌

چهاردهم از خيارات، خيار تفليس است كه تفصيل آن بزودى خواهد آمد.

و نظير غريم مفلّس است در اينكه خيار تفليس براى وى ثابت است غريم و طلبكار ميت كه تركه و اموالش وافى به ديونش باشد.

فصل دهم: احكام بيع و شراء

احكام بيع و شراء پنج تا بوده باين شرح:

اوّل نقد و نسيه‌

اگر بيع را مطلق و بدون تقييد به نقد يا نسيه واقع سازند منصرف به نقد مى‌باشد از اين‌رو اگر در ضمن عقد تعجيل ثمن را شرط كنند اين شرط مؤكّد اقتضاى اطلاق عقد است زيرا چنانچه گفتيم اطلاق عقد به دون شرط مقتضايش تعجيل در ثمن است.

حال اگر براى تعجيل در ثمن وقت معيّن نمودند مثلا شرط كردند ثمن در همين روز عقد بايد پرداخت شود در صورتى كه مشترى ثمن را در وقت موعود نپردازد بايع حقّ خيار فسخ دارد. و اگر در ضمن عقد براى پرداخت ثمن يا مثمن مدّت گذاردند لازم است آن را مضبوط و مشخص قرار دهند از اين‌رو نبايد مدّت را به چيزى كه در آن احتمال زياده يا نقيصه است معلّق سازند مثلا بگويند:

فروش اين متاع در مقابل فلان مقدار پول است كه تا آمدن حاجى‌ها از حجّ يا رسيدن گندم و جو پرداخته شود يا آن را به چيزى كه مشترك بين دو وقت است منوط كنند نظير اينكه پرداخت ثمن يا مثمن را مقيّد به كوچ كردن حاجى‌ها از منى يا دخول ماه ربيع نمايند.